Psychologiczne
Wnikanie w psychikę bohaterów, a także przedstawianie różnych postaw moralnych i wyborów dokonywanych w trakcie życia, to cechy powieści psychologicznych, które szczególnie rozwinęły się w XX weku. Często skupiają się one na przeżyciach głównego bohatera, a także przedstawiają jego poglądy i trudności, które sprawiają mu poszczególne sytuacje. Zostaje on często postawiony przed trudnym dylematem moralnym i musi podjąć decyzję, która może zaważyć na jego dalszym życiu w sposób pozytywny lub wręcz odwrotnie. Ponadto autorzy powieści psychologicznych próbują bardzo dokładnie wyjaśnić motywy, jakimi kierują się bohaterowie, a także przedstawić ich rys psychologiczny, który ułatwi ocenę danej osoby. Powieści te są często smutne i najczęściej nie kończą się najlepiej – mają za zadanie wzbudzić w czytelniku wyższe emocje, pobudzić go do myślenia i zastanowienia się nad zaistniałą sytuacją. „Co byłoby gdybym ja znalazł się w takiej sytuacji jak główny bohater?” – na takie i inne odpowiedzi musi odpowiedzieć sobie zazwyczaj czytelnik. A pytania zadawane w trakcie powieści nie są łatwe, przez co książki tego typu nazywa się nierzadko „ambitnymi”.